ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΧΡΥΣΟΚΑΒΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ  ΤΟΥ  ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

           .ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ  ΤΗΣ ΑΧΑΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΧΙΑΣ   ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΤΑΘΕΡΗ   ΠΟΡΕΙΑ  ΓΙΑ  ΑΓΩΝΑ  ΛΕΥΤΕΡΙΑ  ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ   ΣΤΗΝ  ΚΕΡΥΝΕΙΑ

STEADY  COURSE   FOR  STRUGGLE  FREEDOM  AND  RETURN  TO   KYRENIA  

 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Η ΠΡΟ-ΙΣΤΟΡΙΑ  ΤΟΥ  ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΧΡΥΣΟΚΑΒΑ.

Η ΕΝΑΛΙΑ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ

Η πόλη  της Κερύνειας φαίνεται να ιδρύθηκε απο τους Αχαιούς Κηφέα και Πράξανδρο περι το 1350 με 1050 π.Χ. Αυτοί ήλθαν απο την θάλασσα ή μας τους έφερε η θάλασσα μετά τον Τρωϊκό πόλεμο!

Η ανεύρεση τον Νοέμβριο του 1965 απο τον Ανδρέα Καριόλου,  του  ναυαγίου  του  Αρχαίου  Ελληνικού εμπορικού καραβιού (388-389 π.Χ . ανάλυση Ανθρακα 14 σε μαδέρια του σκάφους) αποτελεί ένα ακόμη αποδεικτικό στοιχείο της έντονης ναυτικής δραστηριότητας της πόλης μας  την περίοδο  μεταξύ 250 και 400 π.Χ και όχι μόνο φυσικά.

Στα βιβλία της η Ρήνα Κατσελλή Χαραλαμπίδη  αναφέρει ότι απο το 1878 μέχρι και το 1914 οι Κερυνειώτες ανέπτυξαν σημαντική ναυτιλία σύμφωνα με τον "ΡΑΓΙΑ" 1901  "υπήρξε δε εποχή καθ'ην ηρίθμουν πλέον των 30 πλοίων, το πλείστον πλέον των 20 τόνων πελαγοδρομούντα προς την χρυσοφόρον Ανατολήν με φορτία προϊόντων, συναποφέροντα την ζωήν και την χαράν της πατρίδος" 

Οι τύποι των διαφόρων σκαφών που εύρισκαν καταφύγιο στο λιμανάκι  της Κερύνειας  ήσαν  Γολέττες, Μπομπάρδες, Μαούνες, Τρεχαντήρια, Σκαμπαβίες κ.α .

 Μερικά  απο τα  ονόματα ιστορικών  Κερυνειώτικων καραβιών ήσαν τα :  "ΡΗΓΑΙΝΑ"  "ΔΙΓΕΝΗΣ", "ΑΓΙΟΣ  ΙΛΑΡΙΩΝ", "ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ", "ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ"  "ΧΡΥΣΟΚΑΒΑ - ΓΛΥΚΙΩΤΙΣΣΑ", "ΟΜΟΡΦΙΤΣΑ", "ΑΝΤΙΓΟΝΗ", "ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΣ", "ΚΟΥΝΟΣ  ΤΟΥ ΦΙΤΑΗ",  "ΑΓΛΑΙΑ",κλπ .

 Μερικοί απο τους  επιφανείς  Κερυνειώτες  Καραβοκύριδες το 19ου Αιώνα των οποίων τα ονόματα έχουν διασωθεί  μέχρι σήμερα  ήσαν  οι : Καπετάν Δημήτρης,  Νικολιός Χ"Χριστοφής , Χριστόδουλος Κωνσταντινίδης, ο Σταύρος Κωνσταντινίδης  (της Παγώνας),  Γιώργος Κάραγεν, Γιάννης Σαμμιώτης, Στεφανής Χαλκίτης, Πικλίγιαννής, Γιάννης Καζινιέρης, Πουπάς Μιχαηλίδης, ο Καπετάν Ματθαίος Καριόλου, οι αδελφοί  Γιάννης και Μιχάλης "Καράκουλες", ο Γιώργος Βασιλείου,  ο Σάββας Χαραλάμπους, Χρίστος Διάκου ή της Κορίνας,  ο Καπετάν Παναγής Μιχαηλίδης που φοίτησε για 3-4 περίπου μήνες σε  Ναυτική Σχολή  στον Πειραιά,   ο Μιχάλης Κελέσιης, ο Γιάννης Χιώτης, ο Χριστοφής Κέστας, ο Τηλέμαχος Σκοπελίτης και άλλοι.

Περι το 1955-1957  οι  Ανδρέας .Μ.Καριόλου (Αρρής), Δημήτρης (Δήμας) Ευθυβούλου, Κρίνος Ελισσάιου, και άλλοι δημιούργησαν στην Κερύνεια  την Ναυτική Λέσχη "ΤΡΙΤΟΝΕΣ  ΤΗΣ  ΚΥΠΡΟΥ" ("TRITONS OF CYPRUS") με κύρια δραστηριότητα τις υποβρύχιες καταδύσεις και το υποβρύχιο ψάρεμα.

Το 1960 Με την δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας το 15Αύγουστο της Παναγίας το 1960, ο Αρχι-λιμενάρχης του μόλις δημιουργηθέντος Οργανισμού Λιμένων Κύπρου, καπετάν  Παύλος Γιάννη  Ρωσσίδης  ήλθε στο Λιμάνι της Κερύνειας και μαζί με τον τελώνη και Λιμενάρχη Κερύνειας  Μιχάλη Οικονόμου, συγκάλεσαν σύσκεψη με στόχο την δημιουργία ενός ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ.

Ο Καπετάν Ρωσσίδης  εισηγήθηκε όπως  τοποθετηθεί προσωρινά ως  Πρόεδρος του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας ο Λιμενάρχης και τελώνης Κερύνειας, Μιχάλης Οικονόμου. Κατα την συζήτηση που προέκυψε όμως  υπήρξε διαφωνία μεταξύ  μικρής  ομάδας Κερυνειωτών οι οποίοι είχαν την άποψη ότι δέν θα έπρεπε να συμπεριληφθούν  άτομα  που  ήθελαν να διατηρηθούν  φιλικές  σχέσεις  ή  να μπορούν να γίνουν μέλη του Ομίλου και Αγγλοι,  με αποτέλεσμα η προσπάθεια να ναυαγήσει. (πρέπει να σημειωθεί ότι η συνάντηση έγινε με πολύ νωπές και πρόσφατες τις μνήμες των απαγχονισμών των νεαρών αγωνιστών της ΕΟΚΑ απο τους Αγγλους κατα τον αγώνα της ανεξαρτησίας της Κύπρου απο την Αγγλική Αυτοκρατορία).

Το 1961-1962  εύποροι Λευκωσιάτες μέλη του Σωματείου "Τράστ Λευκωσίας", μαζί με Κερυνειώτες συγκάλεσαν σύσκεψη στο ξενοδοχείο "ΛΗΔΡΑ ΠΑΛΑΣ" στη Λευκωσία και δημιούργησαν το σωματείο "CYPRUS MARINE CLUB". Στην σύσκεψη έλαβαν μέρος πολλοί Κερυνειώτες όπως οι Δήμας Ευθυβούλου, Αντρίκος Κελέσιης   ,   Δημητράκης Δημητριάδης, και άλλοι. Στην σύσκεψη συμμετείχαν και Τουρκοκύπριοι,  όπως οι Osman Orek, (ο Οσμάν Ορέκ ήταν ανακριτής των απαχθέντων ομήρων και μεταφερθέντων στα Αδανα της Τουρκίας το 1974 Ελληνοκυπείων -μαρτυρία Γλαύκου Καριόλου)  Ali Dana, Sabri Tahir, και άλλοι. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν την άποψη ότι το Διοικητικό Συμβούλιο θα έπρεπε να λειτουργεί με ποσοστά,  για παράδειγμα  30% Τουρκοκύπριοι και 70% Ελληνοκύπριοι. Ο Δικηγόρος  Τάσος Παπαδόπουλλος (Πρ.Πρόεδρος Κυπριακής Δημοκρατίας) μέλος του Ομίλου και ιδιοκτήτης ταχύπλοου σκάφους στην Κερύνεια,   αντέκρουσε την Τουρκοκυπριακή άποψη υποστηρίζοντας ότι Αθλητικά σωματεία όπως αυτό,  και μάλιστα ένας θαλασσινός Ομιλος,  θα έπρεπε να μείνει μακρυά απο την πολιτική. Τελικά ο  "ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ  ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ  ΟΜΙΛΟΣ"  (CYPRUS MARINE CLUB) λειτούργησε .

Υπήρξαν  τότε  κάποιες διαφωνίες   με  τον  τότε   Ναυτικό Ομιλο Αμμοχώστου όσο αφορά την παγκύπρια έννοια που έδιδε το όνομα του Ομίλου της Κερύνειας (CYPRUS MARINE CLUB). Τελικά όμως λειτούργησε. Οχι όμως περισσότερο απο ένα χρόνο αφού μετά την Τουρκική ανταρσία το 1963 οι δραστηριότητες του Ομίλου περιορίστηκαν μέχρι και που σταμάτησαν.  (Τα μέλη απο την Λευκωσία δέν μπορούσαν πλέον να ταξιδεύουν 16 μίλια για την Κερύνεια μέσω των Τουρκοκυπριακών χωριών Κιόνελλι Μιντζέλλι και Αγύρτα. Επρεπε να ταξιδεύσουν για την Κερύνεια μέσω Γερόλακκου, Μύρτου, Βασίλειας, Καραβά και Αγίου Γεωργίου, που αντί  15 λεπτά τους έπερνε περισσότερο απο μία ώρα) . Αρχικά Πρόεδρος του Ομίλου ήταν ο Γιώργος Μιχαηλίδης, Αρχιτέκτονας απο την Λευκωσία.

Του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας, ΠΡΟΥΠΗΡΞΕ  Η  ΝΑΥΤΟΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:  Πρίν απο τις πιο πάνω προσπάθειες  άρχισαν το 1946 -1947  να δραστηριοποιούνται στην  Επαρχία Κερύνειας οι ΝΑΥΤΟΠΡΟΣΚΟΠΟΙ  στον ΚΑΡΑΒΑ.  Το ίδιο έγινε λίγο αργότερα και στην ΚΕΡΥΝΕΙΑ  (154ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων) . Στον Καραβά  οι ναυτοπρόσκοποι οργανώθηκαν απο τους   Κώστα .Χρίστου, Μιχάλη Κοκκινίδη, Στέλιο Παναγίδη  και πολλους  άλλους συνεργάτες του Κώστα Χρίστου ενώ στο 154ο Σύστημα Ναυτοπροσκοπών Κερύνειας ήσαν ο Νίκος Μουστάκας, ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης (Γυμναστής), ο Σάββας Μουστάκας και πολλοί άλλοι. Το 154ο Σύστημα ανέπτυξε εξαιρετική δραστηριότητα και ήταν  το πρώτο σύστημα ναυτοπροσκόπων στην Κύπρο που απέκτισε δεκάκοπη  ναυτοπροσκοπική λέμβο τύπου "τρυφίλλι" ή τύπου "Θεσσαλονική"  απο την Θεσσαλονίκη με δύο κατάρτια, δύο κεραίες και τρία ιστία, απο την πρύμνη την Μεγίστη, το Ακάτιο και τον Αρτέμωνα (φλόκκο). Ονομαζόταν "ΑΡΓΩ".

Πριν απο την Κερύνεια οι Ναυτοπρόσκοποι του Καραβά  χρησιμοποιούσαν  μιά  μικρότερη μάλλον κωπήλατη παραδοσιακή λέμβο για τις δραστηριότητες τους  με το ονομα  "ΑΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΟΣ".

   Ουσιαστικά ο Ναυτικός Ομιλος Κερύνειας επανα-δραστηριοποιήθηκε με αυτό το όνομα ("Ναυτικός Ομιλος"),  στην προσφυγιά το 1982 απο τους,  Ανδρέα Σεκκίδη (Πρώτος Πρόεδρος του ΝΟΚ), Θωμά Τζιώρτζη, Γιώργο Ματθαίου, Γλαύκο Καριόλου,  Ντίνο Ωρολογά, Χρυσόστομο Γιεμέττα,  και πολλούς άλλους συνεπαρχιώτες.

Το  1986 ο ΝΟΚ ενέκρινε το πρώτο Καταστατικό του στην προσφυγιά και ενεγράφει ως "Ναυτικός Ομιλος"  σύμφωνα με την τότε  ισχύουσα νομοθεσία.

Το 1981 το Ιδρυτικό μέλος του ΝΟΚ  Γλαύκος Καριόλου (Γιός Α.Καριόλου ανακαλύψαντα το αρχαίο ναυάγιο) διάβασε στο Ελληνικό περιοδικό "ΤΡΙΑΙΝΑ" την είδηση του πειράματος ναυπήγησης με τον αρχέγονο τρόπο "πρωτα μαδέρωμα"  (shell-first) απο το Ελληνικό Ινστιτούτο Προστασίας Ναυτικής Παράδοσης (ΕΙΠΝΠ) του αρχαίου καραβιού της Κερύνειας. Με επιστολή του υπέβαλε παράκληση για συμπερίληψη του στο πλήρωμα, ενώ έφερε το γεγονός στο Δ.Σ του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας το οποίο απεφάσισε απο το εξαιρετικά μικρό προσφυγικό του ταμείο, να δώσει το συμβολικό ποσό των £300 λιρών Κύπρου (περίπου €600) σαν βοήθεια για την ναυπήγηση του. Το καράβι ναυπηγήθηκε στο ναυπηγείο του Μανώλη Ψαρού στο Πέραμα Πειραιά, ονομάστηκε "ΚΕΡΥΝΕΙΑ-2" , ταξίδευσε το 1987-1989 με Κερυνειώτικο πλήρωμα και συνδέθηκε στενά με τον Ομιλο.

Το οίκημα του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας στην προσφυγιά της Λεμεσού κατασκευάστηκε για "χάρη" του ΚΕΡΥΝΕΙΑ-2 σαν στέγαστρο-αίθουσα φύλαξης του καραβιού όταν αυτό βρίσκεται στην Κύπρο. Δεν ήταν λίγες οι φορές που τα μέλη του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας ευχήθηκαν το ΚΕΡΥΝΕΙΑ-2 να ανήκε στον Κερυνειώτικο κόσμο για να μπορεί να χρησιμοποιήται στις διάφορες εκδηλώσεις. Το 2000 όταν οι Ολυμπιακοί αγώνες είχαν δωθεί στην Ελλάδα έγινε ξανά σκέψη για κατασκευή ενός δεύτερου ομοιώματος. Προηγουμένως επι Υπουργείας Ανδρέα Αλωνεύτη (Πρ.Υουργός Αμυνας), ο ίδιος, ο Ανδρέας Αλωνεύτης, στενά συνδεδεμένος με την ιδιαίτερη πατρίδα της γυναίκας του (Νέδης Γεωργιάδη), την Κερύνεια, ζήτησε την περίληψη του ποσου των 45 χιλιάδων λιρών Κύπρου σε Κυβερνητικό κονδύλι για την έναρξη ναυπήγησης του νέου ομοιώματος. Ομως η αλλαγή της Κυβέρνησης εξαφάνισε για μιά ακόμη φορά το όνειρο. Τα χρόνια που ακολούθησαν τα μέλη του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας Ντίνος Ωρολογάς, Γιώργος Ματθαίου και Χαράλαμπος Γιαννακού, με την βοήθεια του Διευθυντή των Δασικών Βιομηχανιών Κερυνειώτη Πέτρου Βραχίμη και του Προέδρου των Δασικών Βιομηχανιών Κώστα Ζαχαριάδη, εξασφάλισαν δωρεά ένα σημαντικό μέρος της απαιτούμενης ξυλείας για την κατασκευή του νέου ακριβούς ομοιώματος. Ομως το δηλωθέν κόστος κατασκευής απο τον Μάστρε Σωτήρη καραβομαραγκό της Κερύνειας (Καράκουμι) υπερέβαινε κάθε δυνατότητα του Ομίλου  (πέραν των 50 χιλιάδων λιρών μόνο σε εργατικά) και με σοβαρές αμφιβολίες για την δυνατότητα κατασκευής του σκάφους απο τον συγκεκριμένο καραβομαραγκό μέσα στα πολύ στενά χρονικά πλαίσια του όλου εγχειρήματος. Τα ξύλα παρέμειναν στο ύπαιθρο με σοβαρές φθορές και το όνειρο ναυάγησε για μιά ακόμη φορά.

Το 2000 ο Γ.Καριόλου μέλος του ΝΟΚ δημιούργησε ιστοσελίδα στο διαδίχτυο με στόχο την επανασύνδεση των οπου γής Κερυνειωτών. Ενας απο τους Κερυνειώτες του εξωτερικού, σημαντικό, τότε, στέλεχος της σοκολατοβιομηχανίας  "MARS" στις ΗΠΑ, ο Μιχάλης Σεργίου γιός του Αγαθοκλή Σεργίου απο την Κερύνεια και τον Αγιο Επίκτητο, διάβασε στην ιστοσελίδα για το όνειρο της κατασκευής ενός νέου Κερυνειώτικου ομοιώματος. Ζήτησε να μάθει λεπτομέρειες και αμέσως ανέλαβε να βρεί χρήματα στις ΗΠΑ. Σε λίγους μήνες έστειλε τις πρώτες 7 χιλιάδες δολλάρια απο την εταιρεία NAUTICOS (με παρότρυνση της εταιρείας απο τον Jonathan Blair φίλο της Κερύνειας και φωτογράφο του NATIONAL GEOGRAPHIC MAGAZINE). Οι Διοικητικοί Σύμβουλοι του Ν.Ο.Κ Ντίνος Ωρολογάς, Γλαύκος Καριόλου, Γιώργος Ματθαίου και Αγης Σεργίου προκήρυξαν διαγωνισμό για την κατασκευή. Η προσφορά κερδήθηκε απο το Ναυπηγείο "Χαράλαμπος Αυγουστή " στη Λεμεσό. Ομως τότε, το διοικητικό συμβούλιο του Ναυτικού Ομίλου Κερύνειας δήλωσε αδύναμο να διαχειρισθεί το έργο. Ο Ντίνος Ωρολογάς νεο-εκλεγείς τότε Δήμαρχος Κερύνειας ζήτησε εκ μέρους της Ομάδας πρωτοβουλίας απο το Δημοτικό Συμβούλιο να αναλάβει το έργο. Το Δημοτικό Συμβούλιο μπροστά στο κόστος και την πολυπλοκότητα του έργου αρνήθηκε. Αμεσα τότε ζητήθηκε απο την ομάδα πρωτοβουλίας, Ντίνο Ωρολογά, Γλαύκο Καριόλου, Αγη Σεργίου, Νίκο Μιχαηλίδη και Γιώργο Ματθαίου απο την Κερυνειώτισσα Νομικό, Βουλευτή,  Λία Ευστρατίου Γεωργιάδου να ετοιμάσουν καταστατικό για ένα νέο Ιδρυμα το οποίο να αναλάβει το εγχείρημα της ναυπήγησης απο τους πιο πάνω. Ονομάστηκε "Πολιτιστικό Ιδρυμα Κερύνεια-Χρυσοκάβα" Η ομάδα πλαισιώθηκε με ακόμη ένα Κερυνειώτη Νομικό και θαλασσινό τον Πέτρο Βράχα και μετέπειτα με τον επίσης Κερυνειώτη εκπαιδευτικό  Τάκη Νεοφύτου. Πρόεδρος του Ιδρύματος αρχικά καθορίστηκε ο Ντίνος Ωρολογάς ο οποίος σε κατοπινό στάδιο παραιτήθηκε και Πρόεδρος καθορίστηκε ο Τάκης Νεοφύτου μέχρι τον Αύγουστο 2007, με Γενικό ταμία τον Αγη Σεργίου και Γραμματέα αρχικά τον Γλαύκο Καριόλου και μετά τον Πέτρο Βράχα. Ο Γλαύκος Καριόλου ανέλαβε όλη την τεχνική διαχείρηση του έργου της ναυπήγησης.

Μετά απο πολλους μήνες αναζήτησης και προτάσεων απο πολλούς Κερυνειώτες στην ιστοσελίδα Kyrenia.netfirms.com (μετέπειτα με την www2.cytanet.com.cy/kyreniaship, μετά την www.kyreniaship.com και απο το 2006 απο την www.kyreniaship.org) Το Ονομα του Ιδρύματος αποφασίστηκε να είναι ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΧΡΥΣΟΚΑΒΑ. Το Ιδρυμα αποτελεί ακόμη μιά Κερυνειώτικη θαλασσινή έκφραση με πολιτιστικούς και επιστημονικούς στόχους που ξεφεύγουν απο τα στενά πλαίσια της Κύπρου.